Σαρανταβότανο – η πανάρχαια συνταγή της λουτροθεραπείας.

Τα λουτρά με βότανα προσφέρουν κάτι περισσότερο από έναν πολυτελή τρόπο χαλάρωσης μετά από μια κουραστική μέρα.
Συνδυάζουν τις θεραπευτικές επιδράσεις του ζεστού νερού με τις ιδιότητες των φυσικών βοτάνων, δημιουργώντας μια ολιστική εμπειρία που καταπραΰνει τόσο το σώμα μας όσο και το μυαλό μας!
Τα ζεστά λουτρά αποτελούν ουσιαστικό μέρος της αυτοφροντίδας μας, βοηθώντας στη χαλάρωση των σφιγμένων και κουρασμένων μυών, στην ανακούφιση από το άγχος, προσφέροντάς μας μια στιγμή ηρεμίας σε έναν πολυάσχολο κόσμο!
Ένα ζεστό μπάνιο χαλαρώνει φυσικά τους μύες μας, βελτιώνει τη ροή του αίματος,
συντελεί στην θεραπεία αναπνευστικών και δερματικών παθήσεων,
μειώνει την ένταση, προσφέροντάς μας ανακούφιση μετά από σωματική δραστηριότητα ή μια κουραστική μέρα με έντονο στρες!
Μελέτες έχουν επίσης διαπιστώσει ότι τα ζεστά μπάνια μπορούν να μειώσουν τα επίπεδα κορτιζόλης -ένας δείκτης στρες- ενώ παράλληλα βελτιώνουν τη διάθεση και την ποιότητα του ύπνου μας!
Η προσθήκη βοτάνων στο μπάνιο μας, ενισχύει αυτά τα οφέλη μέσω της αρωματοθεραπείας και της απορρόφησης του δέρματός μας!
Έτσι τα λουτρά, π.χ,  με ευκάλυπτο ή μέντα βοηθούν στη χαλάρωση του αναπνευστικού μας συστήματος και στον καθαρισμό των αεραγωγών, ενώ η χρήση αντιφλεγμονωδών και καταπραϋντικών βοτάνων για το δέρμα, όπως το χαμομήλι και η καλέντουλα καταπραΰνουν τον ερεθισμό, συντελούν στην θεραπεία δερματικών παθήσεων και ενισχύσουν την ενυδάτωση!
Μια πανάρχαια πρακτική λουτροθεραπείας είναι το “σαρανταβότανο”
Στη λαϊκή παράδοση χρησιμοποιούσαν το “σαρανταβότανο” για
την χαλάρωση του οργανισμού,
την αποκατάσταση του σώματος και –παραδοσιακά– και την “κάθαρση” από ασθένειες ή κακή ενέργεια,
για την χαλάρωση των μυών,
για το κρυολόγημα (μέσω ατμών)
για την βελτίωση της κυκλοφορίας,
για δερματικές παθήσεις,
για ηρεμία και για καλύτερο ύπνο!
Σε ορισμένα χωριά το λουτρό με σαρανταβότανα γινόταν μετά από βαριά δουλειά ή ασθένεια,
για λεχώνες και
σε τελετουργικά “καθαρισμού” του σώματος.
Και η σύγχρονη επιστήμη, μέσω της επιστημονικής έρευνας μας έχει δείξει πως:
-. το ζεστό νερό βοηθά στη χαλάρωση των μυών και στην κυκλοφορία,
-. πολλά βότανα περιέχουν αιθέρια έλαια με ήπια αντιφλεγμονώδη ή καταπραϋντική δράση,
-. οι ατμοί λειτουργούν παρόμοια με ήπια εισπνοή βοτάνων!
Σήμερα η λουτροθεραπεία αποτελεί μέρος της Hydrotherapy (υδροθεραπείας), που χρησιμοποιείται σε φυσιοθεραπευτήρια και παραδοσιακές θεραπείες.
Είναι μια ασφαλής πρακτική χαλάρωσης, αν δεν υπάρχει αλλεργία στα βότανα.
και τώρα θα σας περιγράψω μια πανάρχαια συνταγή της λουτροθεραπείας το “σαρανταβότανο”
Το σαρανταβότανο ήταν και είναι ένα μείγμα σαράντα βοτάνων, τα οποία φύονται στην κρητική γη!
Πριν δούμε τι ακριβώς ήταν το σαρανταβότανο ας χαρούμε το πανέμορφο ποίημα, που μέσω της προφορικής παράδοσης έχει φτάσει μέχρι εμάς σήμερα:
“Σαν την υγειά σου έχασες και θες να την κερδίσεις
μόνο με βότανα της γης θα την ξαναποχτήσεις.
Φύλλα κιτροπορτοκαλιάς και άρωμα από λεμόνι
ανεραντζά,μανταρινιά,ξαρρωστικό κυδώνι.
Μάζωξε απτσι ποταμούς τσ’ακονιζάς τ’αχνάρια
βάτο και τσάι του βουνού και τσ’αμπιστιάς κλωνάρια
Μάζωξε έρωντα πολύ απ’τα βουνά της Κρήτης
και σφάκα την πικραδερή,δάφνες μυρτιές να βρίσκεις
θύμο,κισσό κι αγκαραθιά και αγκαθοστοιβίδα
την μυρουδιά βασιλικού φασκομηλιά και θρίμπα
μέντα και δεντρολίβανο όπου μοσκομυρίζει
το λένε και αρισμαρί,που την υγειά χαρίζει.
Πάρε τα γιασεμόφυλλα τη ροδαρά με τ’άνθη
γαρεφαλόβιολες πολλές και γαρυφάλου άνθη
απήγανο και βάρσαμο της γης το χαμομήλι
τη μυριστή αμπερόριζα που δένουν στο μαντήλι.
Πάρε το κοκκινόχορτο,βάλε και κουτσουνάδα
που φτιάχνουν κοκκινόλαδο,στου ήλιου την πυράδα.
Φύλλα συκιάς κι αμυγδαλιάς και φύλλα μαντζουράνας
φλισκούνι που μοσκοβολά σαν κόρφος κάθε μάνας
Το μαϊντανό,το σέλινο και την αντωναΐδα
τ’αγούδουρα τ’αγλακιτού τον κλάδο και τα φύλλα
Όλα ετούτα βράσε τα γέμισε μία σκάφη
και διώξε απ’το κορμάκι σου τσι πόνους και τα πάθη”

                      Πανέμορφο!
Το σαρανταβότανο λοιπόν ήταν ένα μείγμα από σαράντα βότανα τα οποία έβραζαν μέσα σε ένα πήλινο δοχείο – το τσουκάλι –
Το δοχείο αυτό ήταν αχρησιμοποίητο -“αφόριο”-
Αφού έβραζαν τα σαράντα βότανα στο αφόριο, έριχναν το ζουμί σε μία μεγάλη σκάφη!
Στη σκάφη αυτή με το ζουμί των βοτάνων έμπαινε το άτομο που χρειαζόταν θεραπεία!
Έμενε μέσα σχεδόν μισή ώρα!
Η διαδικασία αυτή επαναλαμβανόταν εννέα φορές!
Και η συνταγή αυτή λεγόταν:
Η συνταγή της λουτροθεραπείας!

Ας θυμηθούμε: Χαμομήλι το θεραπευτικό – Ένα φυτικό φάρμακο του παρελθόντος με λαμπρό μέλλον
και πως μπορούμε να κάνουμε ένα θεραπευτικό μπάνιο με χαμομήλι!

https://journals.sagepub.com/doi/full/10.1089/acm.2019.0286

Επιμέλεια κειμένου:thalia-botanologia.gr