Λεμόνι, ας γνωρίσουμε τον πολύτιμο “ιατρικό καρπό” των Αρχαίων γιατρών.

Λεμόνι, και δεν υπάρχει άνθρωπος που να μην το γνωρίζει – γνωρίζουν όμως όλοι την σπουδαιότητά του;
Και τι είναι αυτό που ξεχωρίζει το λεμόνι, και γιατί τόσο πολλοί ερευνητές έχουν ασχοληθεί μαζί του;
Ας δούμε – 
Το λεμόνι είναι καλλιεργημένο υβρίδιο που προέρχεται από άγριες ποικιλίες όπως το κίτρο και το μανταρίνι.
Πότε και που έγινε η διασταύρωση και προέκυψε το λεμόνι δεν είναι γνωστό, πάντως το λεμόνι αναγνωρίζεται κυρίως ως καλλιεργούμενο είδος και ο κίτρος, μάλλον είναι ο καρπός τον οποίο ο Πλίνιος στη Φυσική του ιστορία τον αναφέρει ως malum medicum- “ιατρικό καρπό” – και κατά πάσα πιθανότητα ήταν το πρώτο εσπεριδοειδές που ήταν γνωστό στη Μεσόγειο.
Καλλιεργήθηκε στη νότια Ιταλία από τον 3ο αιώνα μ.Χ. και στο Ιράκ και την Αίγυπτο από το 700 μ.Χ.
Το λεμόνι εισάγουν στην Ισπανία στις αρχές του 10ου αιώνα οι Άραβες, όπου καλλιεργείται ανελλιπώς από το 1150, η δε ισπανική λαϊκή ιατρική του έχει αποδώσει πάρα πολλές ιατρικές χρήσεις, ώστε να έχουν γραφτεί για το λεμόνι πλήθος βιβλία.
Ένα άρθρο για την καλλιέργεια λεμονιών και λάιμ στην Ανδαλουσία της Ισπανίας παρουσιάζεται στο γεωργικό έργο του Ibn al-‘Awwam του 12ου αιώνα, “Le livre de l’agriculture”, η οποία είναι η πιο ολοκληρωμένη αντιμετώπιση του θέματος στα μεσαιωνικά αραβικά και ένα από τα πιο σημαντικά μεσαιωνικά έργα σχετικά με το θέμα σε οποιαδήποτε γλώσσα.
Δημοσιεύθηκε σε ισπανικές και γαλλικές μεταφράσεις τον 19ο αιώνα.
Η έκδοση στα γαλλικά είναι περίπου 1350 σελίδες.
Ο Marco Polo το έφερε στην Κίνα το 1297.
Ήταν επίσης ένα από τα πρώτα νέα είδη που έφερε ο Christopher Columbus, με τη μορφή σπόρων, στην Ήπειρος της Βόρειας Αμερικής το 1493.
Και ερχόμαστε στον 15ο αιώνα, στη Γένοβα όπου συναντάμε τις πρώτες καλλιεργημένες λεμονιές!
Τις συναντάμε στις Αζόρες το 1494, ενώ μεταγενέστερες έρευνες έχουν επισημάνει λεμόνια στα ερείπια της Πομπηίας.
Τον 19ο αιώνα, η παγκόσμια εμπορική παραγωγή του Citrus × limon ξεκίνησε στη Φλόριντα και στην Καλιφόρνια.
Σήμερα, οι ΗΠΑ είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός λεμονιού.
Η Ιταλία, η Ισπανία, η Αργεντινή και η Βραζιλία διαδραματίζουν επίσης σημαντικό ρόλο.
Η Ελλάδα συμπεριλαμβάνεται στην πρώτη πεντάδα με τις μεγαλύτερες καλλιέργειες εσπεριδοειδών, της Ε.Ε.
Στη χώρα μας φύονται πολλές από τις ποικιλίες της λεμονιάς, μονόφορες και δίφορες, και το λεμόνι είναι ένα από τα πιο αγαπημένα εδέσματα της ελληνικής διατροφής.
Οι καλλιεργούμενες εκτάσεις εντοπίζονται κυρίως στις περιφέρειες της Πελοποννήσου και θα τα βρούμε στο Αίγιο, τα ξακουστά μαγληνά λεμόνια του Αιγίου με μοναδικό άρωμα, εξαίρετο χυμό και φλούδα, στο Κιάτο και σε περιοχές της Λακωνίας.
Και ήταν τα λεμόνια που χρησιμοποιήθηκαν από το Βρετανικό Βασιλικό Ναυτικό για να καταπολεμήσουν το σκορβούτο, πολύ πριν την ανακάλυψη της βιταμίνης C.
Οι γιατροί είχαν παρατηρήσει ήδη από τον 17ο αιώνα ότι η κατανάλωση εσπεριδοειδών οδηγούσε σε ταχύτερη ανάρρωση.
Οι βιταμίνες ήταν ακόμη άγνωστες και τα θεραπευτικά αποτελέσματα αποδόθηκαν στην οξύτητα του καρπού, μέχρι που ο σκωτσέζος  γιατρός  James Lind πραγματοποίησε τελικά μία από τις πρώτες κλινικές έρευνες στον κόσμο το 1747 και κατά συνέπεια μπόρεσε να δείξει τη θεραπευτική επίδραση του χυμού του λεμονιού στη θεραπεία του σκορβούτου.
Ο James Lind ήταν πρωτοπόρος της ναυτικής υγιεινής στο Βασιλικό Ναυτικό και με τη διεξαγωγή της πρώτης αυτής κλινικής δοκιμής, ανέπτυξε τη θεωρία ότι τα εσπεριδοειδή θεραπεύουν το σκορβούτο .
Ωστόσο, χρειάστηκαν άλλα 40 χρόνια για να αποδεχτεί το Βρετανικό Ναυαρχείο τα ευρήματά του και να απαιτήσει όλοι οι ναυτικοί να προστατευτούν από αυτήν την ασθένεια καταναλώνοντας μια ουγγιά ζάχαρης με μία ουγγιά χυμό λεμονιού την ημέρα.
Αυτός ο νέος κανονισμός είχε καταλυτικά αποτελέσματα: ενώ οι ναυτικοί που έπασχαν από σκορβούτο εισήχθησαν στο Royal Hospital Halsar το 1780 ήταν 1457,  το 1806 ήταν μόνο 2!
     Εδώ μία παρένθεση για να επιστήσω την προσοχή όλων, διότι παρατηρήσεις των τελευταίων χρόνων αναφέρουν περιστατικά σκορβούτου.
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι κρούσματα έχουν σημειωθεί στην Αυστραλία και στη Βρετανία, ενώ μια ιατρική επιθεώρηση του 2016 ανέφερε την περίπτωση βρέφους που εμφάνισε σκορβούτο στην Ισπανία.
Σύμφωνα με το BBC  και τα επίσημα στοιχεία του Κέντρου Πληροφοριών Υγείας και Κοινωνικής Φροντίδας  oι αριθμοί μπορεί να είναι πολύ μικροί, αλλά οι περιπτώσεις σκορβούτου αυξάνονται.
Ο λόγος είναι η   διατροφή των ατόμων αυτών, ομάδες των οποίων συστηματικά κατανάλωναν πολλά τυποποιημένα τρόφιμα και ελάχιστα έως καθόλου φρέσκα φρούτα και λαχανικά, ενώ άλλες ομάδες έτρωγαν μεν ικανοποιητικές ποσότητες λαχανικών, αλλά τα έβραζαν υπερβολικά, με αποτέλεσμα να καταστρέφεται ολοσχερώς η βιταμίνη C, με αποτέλεσμα οι περισσότεροι να καταναλώνουν πολλές θερμίδες, αλλά να μην λαμβάνουν τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά
Τι μας προσφέρει λοιπόν το λεμόνι και που έγκειται η σπουδαιότητά του;
Γιατί το λεμόνι έχει χαρακτηριστεί ως ένα από τα σπουδαιότερα φυσικά ιάματα;
Γιατί το λεμόνι είναι τροφή και γιατρικό;
Ας δούμε:
Καταστάσεις που προλαμβάνει ή θεραπεύει το λεμόνι είτε ως χυμός, είτε ως ρόφημα, είτε ως αιθέριο έλαιο είναι:
ο καρκίνος,
ο διαβήτης,
οι πέτρες στη χολή,
η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (GERD)
οι καούρες,
η υψηλή χοληστερόλη,
η φλεγμονώδης νόσος του εντέρου (IBD)
το μεταβολικό σύνδρομο,
η παχυσαρκία,
τα πεπτικά έλκη,
η αιμορραγία των ούλων,
η ουρική αρθρίτιδα,
η ρευματοειδής αρθρίτιδα,
η οστεοαρθρίτιδα – μειώνει τους φλεγμονώδεις δείκτες που σχετίζονται με την οστεοαρθρίτιδα, μια κατάσταση που χαρακτηρίζεται από χρόνια φλεγμονή.
το οξειδωτικό στρες – μειώνει τη βλάβη των κυττάρων που προκαλείται από ασταθή μόρια που ονομάζονται ελεύθερες ρίζες, η συσσώρευση των οποίων οδηγεί σε οξειδωτικό στρες, το οποίο μπορεί να προκαλέσει φλεγμονή και ασθένεια
το ελικοβακτήριο του πυλωρού ή Helicobacter pylori – το αιθέριο έλαιο λεμονιάς περιέχει τουλάχιστον δεκαέξι ενώσεις  και αναστέλλει με επιτυχία την ανάπτυξη του Helicobacter pylori
οι χρόνιες εντερικές φλεγμονώδεις ασθένειες όπως
η ελκώδης κολίτιδα – η ελκώδης κολίτιδα χαρακτηρίζεται από φλεγμονή, το λεμόνι μειώνει σημαντικά τη φλεγμονή και τη βλάβη του παχέος εντέρου, καθώς και κοινούς φλεγμονώδεις δείκτες,
Επίσης ο χυμός και η φλούδα του λεμονιού είναι άριστο γιατρικό για τα κρυολογήματα,
τη βρογχίτιδα,
τη γρίπη και τις άλλες ιογενείς λοιμώξεις του αναπνευστικού.
Είναι ακούραστος βοηθός και προστάτης του ανοσοποιητικού μας και άριστο τονωτικό για το συκώτι και το πάγκρεας, και για την ομαλή λειτουργία των νεφρών.
Το λεμόνι ενώ θεωρείται όξινο φρούτο έχει αλκαλική επίδραση στο σώμα κάτι που το καθιστά χρήσιμο για ρευματικές παθήσεις όπου η οξύτητα είναι από τους παράγοντες που συμβάλλουν στην δημιουργία τους.
Τα πτητικά έλαια που περιέχει είναι αντισηπτικά και αντιβακτηριακά
και ενδυναμώνουν το εσωτερικό των βλεννογόνων των αιμοφόρων αγγείων, ιδιαίτερα των φλεβών και των τριχοειδών αγγείων, συμβάλλοντας έτσι στην καταπολέμηση της δημιουργίας κιρσών και στην τάση που παρουσιάζουν κάποια άτομα να μελανιάζουν εύκολα.
Βιολογική δραστηριότητα του λεμονιού
Βασικές ιδιότητες του λεμονιού:
αντισηπτικές
αντιπυρετικές
αντιρευματικές
αντιβακτηριακές
αντιοξειδωτικές
αντιαλλεργικές, τα υδατικά εκχυλίσματα από τη φλούδα των λεμονιών, όπως τα βάμματα, έχουν ισχυρές αντιαλλεργικές ιδιότητες και δράσεις
αντιφλεγμονώδεις
αντιιικές
αντισκορβουτικές
αντιγηραντικές
αποτοξινωτικές
αντικαταθλιπτικές
χημειοπροληπτικές και αντινεοπλασματικές – αντικαρκινικές
ηπατοπροστατευτικές, τα εκχυλίσματα και το αιθέριο έλαιο του λεμονιού έχουν ισχυρές ηπατοπροστατευτικές ιδιότητες και δράσεις, το δε αιθέριο έλαιο έδειξε επιπλέον διέγερση της αποτοξίνωσης του ήπατος  σε χρόνια ηπατική δηλητηρίαση.
Η βιολογική δραστηριότητα των εκχυλισμάτων του λεμονιού έχει επιβεβαιώθηκε από την επιστημονική έρευνα – ας δούμε πιο αναλυτικά
1. Αντικαρκινική δραστηριότητα.
Ολόκληρο το λεμόνι, φλούδα και χυμός, προλαμβάνει και αναστέλλει διάφορους τύπους καρκίνου, δράσεις που του χαρίζουν τα ισχυρότατα αντιοξειδωτικά του, τα οποία βοηθούν στην πρόληψη του σχηματισμού ελεύθερων ριζών που είναι γνωστό ότι προκαλούν καρκίνο.
Το λεμόνι είναι μια εξαιρετική πηγή αντιοξειδωτικής βιταμίνης C και ισχυρότατων άλλων φυτοθρεπτικών συστατικών όπως η σπουδαία tangeretin.
Η tangeretin είναι μια ισχυρή αντικαρκινική ουσία με ισχυρές αντικαρκινικές ιδιότητες, με νευροπροστατευτική δράση.
Το σύνολο των φλαβονοειδών του λεμονιού σε μελέτες in vivo και in vitro, έχουν παρουσιάσει αξιοθαύμαστες αντιφλεγμονώδεις και αντικαρκινικές δράσεις.
Μελέτες έδειξαν πως τα ισχυρότατα φυτοθρεπτικά συστατικά του λεμονιού ανέστειλαν τον πολλαπλασιασμό των καρκινικών κυττάρων σε διαφορετικές κυτταρικές σειρές όγκων, ενεργοποιώντας έναν αποπτωτικό κυτταρικό θάνατο και κατέστειλαν την ανάπτυξη όγκου χρόνιας μυελοειδούς λευχαιμίας (CML)  in vivo, φτάνοντας συγκεκριμένα στη θέση του όγκου και ενεργοποιώντας τις διεργασίες αποπτωτικών κυττάρων.
Τα αποτελέσματα άλλης μελέτης έδειξαν ότι το εκχύλισμα από σπόρους λεμονιού έχει ισχυρή αντιοξειδωτική δράση και προκαλεί απόπτωση στα κύτταρα αδενοκαρκινώματος μαστού (MCF-7), οδηγώντας στην αναστολή του πολλαπλασιασμού και δυνητικά μπορεί να χρησιμεύσει ως χημειοπροληπτικός παράγοντας για τον καρκίνο του μαστού
2. Αντιοξειδωτική δραστηριότητα
Έχει αποδειχθεί ότι η αντιοξειδωτική δραστικότητα των φλαβονοειδών hesperidin και hesperetin του λεμονιού, οι οποίες δεν περιορίζονται μόνο στη ισχυρότατη δραστικότητά τους, αλλά αυξάνουν τις αντιοξειδωτικές κυτταρικές άμυνες του οργανισμού μας.
Επιπλέον, η βιταμίνη C εμποδίζει το σχηματισμό ελεύθερων ριζών και προστατεύει το DNA από μεταλλάξεις.
Μελέτες έχουν επίσης δείξει μείωση της υπεροξείδωσης των λιπιδίων σε περιπτώσεις επιληπτικών κρίσεων.
Έτσι σαν άριστο αντιοξειδωτικό το λεμόνι βοηθάει στην άμυνα του οργανισμού  ενάντια στις ελεύθερες ρίζες,
βοηθάει στη θεραπεία των μολύνσεων του στομάχου,
βοηθάει στα προβλήματα του κυκλοφορικού και της αρτηριοσκλήρωσης,
βοηθάει στην αντιμετώπιση εκφυλιστικών ασθενειών όπως η οστεοαρθρίτιδα,
βοηθάει στην αντιμετώπιση κρυσταλλογενών αρθρίτιδων, όπως η ουρική αρθρίτιδα και στην έγκαιρη αντιμετώπιση της ρευματοειδούς αρθρίτιδας
3. Αντιφλεγμονώδης δραστηριότητα
Όλες οι μελέτες, in vitro και in vivo, που έχουν διεξαχθεί για την αξιολόγηση της hesperidin, έχουν επιβεβαιώσει τις ισχυρότατες αντιφλεγμονώδεις δράσεις της, οι οποίες καταστέλλουν άμεσα οξείες και  χρόνιες φλεγμονές.
Επίσης το αιθέριο έλαιο του λεμονιού έχει ισχυρή αντιφλεγμονώδη δράση.
Η αντιφλεγμονώδης δράση του αιθέριου ελαίου του λεμονιού οφείλεται  στην υψηλή συγκέντρωση του ισχυρότατου φυτοθρεπτικού, D-limonene.
Μελέτες  έχουν δείξει τα προστατευτικά αποτελέσματα της D-limonene σε ισχαιμική ηπατίτιδα
Ο μηχανισμός αυτών των ηπατοπροστατευτικών επιδράσεων συσχετίστηκε με το αντιοξειδωτικό και αντιφλεγμονώδες δυναμικό της D-limonene του λεμονιού.
Επίσης σε μελέτες με το αιθέριο έλαιο που χορηγήθηκε σε δόση 10 mg / kg σωμ, το D-limonene προκάλεσε σημαντική μείωση των χρόνιων εντερικών φλεγμονωδών ασθενειών.
4. Αντιβακτηριακή δραστηριότητα
Τα εκχυλίσματα του λεμονιού, όπως τα βάμματα, έχουν δείξει ισχυρότατη ανασταλτική δράση έναντι των θετικών κατά Gram βακτηρίων Enterococcus faecalis και Bacillus subtilis και των αρνητικών κατά Gram Salmonella typhimurium και Shigella sonnei 
Επίσης προστατεύουν και έχουν δείξει ισχυρότατη ανασταλτική δράση έναντι του Candida** όπως του Candida glabrata– ο Candida glabrata είναι είναι μύκητας, ο οποίος ανήκει στην φυσιολογική χλωρίδα του ανθρώπινου σώματος, αλλά στη σημερινή εποχή της ευρύτερης ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας από διάφορες αιτίες, o Candida glabrata είναι συχνά η δεύτερη ή τρίτη πιο κοινή αιτία σοβαρής καντιντίασης.
Λοιμώξεις που προκαλούνται από τον Candida glabrata μπορούν να επηρεάσουν την ουρογεννητική οδό ή ακόμη και να προκαλέσουν συστηματικές λοιμώξεις από την είσοδο των μυκητιακών κυττάρων στην κυκλοφορία του αίματος, ιδιαίτερα διαδεδομένες σε ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς.
Από την άλλη πλευρά, τα συστατικά του αιθέριου ελαίου του λεμονιού, όπως το limonene,
το β-pinene και το citronellol έχουν δείξει ισχυρότατη ανασταλτική δράση έναντι του Aspergillus niger,
του Saccharomyces cerevisiae και του Candida parapsilosis.
Μια άλλη μελέτη επιβεβαίωσε ότι το αιθέριο έλαιο του λεμονιούμείωσε κατά 100% την ανάπτυξη του Candida albicans – Ο Candida albicans είναι μύκητας, ο οποίος ανήκει στην φυσιολογική χλωρίδα του ανθρώπινου σώματος.
Συμβιώνει με τον ξενιστή έως ότου λόγω ενδογενών και εξωγενών παραγόντων, ο ξενιστής παρουσιάσει μειωμένη αντίσταση.
Σ’ αυτές τις περιπτώσεις ευνοείται ο πολλαπλασιασμός και η εγκατάσταση του μύκητα στο δέρμα,
στους βλεννογόνους, ή στους ιστούς και στα όργανα του ξενιστή, όπου προκαλούνται βαρύτατης πρόγνωσης καντιντιάσεις.
Ανάλογα με το όργανο που προσβάλλει, μπορεί να προκαλέσει πνευμονική καντιντίαση, κολπίτιδα ή στοματίτιδα.
Επίσης το αιθέριο έλαιο του λεμονιού έχει δείξει  ισχυρή  αντιβακτηριακή δραστικότητα έναντι θετικών και αρνητικών κατά Gram βακτηρίων, όπως του  Staphylococcus capitis και του Escherichia coli* και  σε συγκέντρωση 0,05% αναστέλλει την αναπαραγωγή του απλού έρπητα.
*- ο Escherichia coli είναι ένα μικρόβιο που ευθύνεται συνήθως για ουρολοιμώξεις και άλλες μολύνσεις- 
**O Candida είναι ένα μικρόβιο, που προξενεί λοίμωξη όταν του δοθεί η ευκαιρία και είναι η πιο κοινή αιτία μυκητιακών λοιμώξεων στον άνθρωπο
Την μεγαλύτερη ευκαιρία του δίνει το πεσμένο ανοσοποιητικό μας σύστημα ή μια διαταραχή στην ισορροπία των βακτηρίων που υπάρχουν στο σώμα μας.
Οι πιο συχνή μικροβιακή λοίμωξη είναι η κολπίτιδα και φλεγμονή η βαλανοποσθίτιδα
5. Αντιδιαβητικές ιδιότητες και δράσεις
Εκχυλίσματα από τη φλούδα του λεμονιού μειώνουν τη γλυκόζη στο αίμα, μειώνουν το χρόνο επούλωσης των πληγών και αυξάνουν τον ρυθμό ανάπτυξης των ιστών και της σύνθεσης του κολλαγόνου, ένα από τα ισχυρότερα φυτοθρεπτικά συστατικά του λεμονιού που παίρνουν μέρος σε αυτή τη διαδικασία είναι και πανίσχυρη φλαβόνη της φλούδας του, η tangeretin.
Επίσης μελέτη που αξιολόγησε την αντιδιαβητική δράση του ισχυρού φυτοθρεπτικού στοιχείου D-limonene παρατήρησε σταδιακή μείωση των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα και την ευεργετική του δράση στα άτομα με δυσλιπιδαιμία και υπεργλυκαιμία, καθώς μείωσε την LDL-χοληστερόλη, απέτρεψε τη συσσώρευση λιπιδίων και επηρέασε το επίπεδο σακχάρου στο αίμα.
Η αντιοξειδωτική του δράση ενισχύει αυτά τα αποτελέσματα και αποκαθιστά την παθολογική αλλοίωση του ήπατος και του παγκρέατος.
6. Πρόληψη της παχυσαρκίας
Σε μια μελέτη, ο χυμός λεμονιού χρησιμοποιήθηκε σε δίαιτα χαμηλών θερμίδων – “δίαιτα αποτοξίνωσης λεμονιού”.
Η διατροφή περιελάμβανε 2L ρόφημα λεμονιού που περιείχε 140g σιρόπι και 140g χυμό λεμονιού και 2L νερό την ημέρα.
Η μελέτη έδειξε ότι ο χυμός του λεμονιού και οι πολυφαινόλες του βοηθούν στην πρόληψη της παχυσαρκίας
Τα επίπεδα αιμοσφαιρίνης και αιματοκρίτη παρέμειναν σταθερά στην ομάδα της δίαιτας αποτοξίνωσης λεμονιού, ενώ μειώθηκαν στις ομάδες του εικονικού φαρμάκου και της φυσιολογικής διατροφής.
7. Καρδιοπροστατευτικές ιδιότητες και δράσεις
Μελέτες έχουν δείξει πως  η καθημερινή πρόσληψη χυμού λεμονιού έχει ευεργετική επίδραση στην αρτηριακή πίεση.
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε μεσήλικες γυναίκες σε μια νησιωτική περιοχή της Ιαπωνίας.
Τα αποτελέσματα της μελέτης έδειξαν ότι η καθημερινή πρόσληψη χυμού λεμονιού και το περπάτημα μείωσαν την υψηλή αρτηριακή πίεση.
Επίσης η tangeretin, μια ισχυρότατη φλαβόνη που βρίσκεται στη φλούδα του λεμονιού, βοηθάει στον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης,
Ελιξίριο: Το εκχύλισμα από φλούδες λεμονιού στο νερό, ένα ιδανικό ρόφημα, το οποίο συμβάλλει στη μείωση της υψηλής αρτηριακής πίεσης.
Η American Heart Association  επισημαίνει πως είναι εκατομμύρια οι άνθρωποι που έχουν υψηλή πίεση του αίματος – μόνο 100 εκατομμύρια στις Η.Π.Α
Η υψηλή αρτηριακή πίεση αποκαλείται  “ο σιωπηλός δολοφόνος”,  διότι ότι οι περισσότεροι άνθρωποι δεν αισθάνονται συμπτώματα ή προειδοποιητικά σημάδια.
Η υψηλή αρτηριακή πίεση είναι ένας από τους πιο σημαντικούς παράγοντες ανάπτυξης καρδιαγγειακής νόσου,
νεφρικής ανεπάρκειας,
απώλεια της όρασης και πολλών άλλων παθήσεων δηλώνουν οι ερευνητές.
8. Μειώνει τον κίνδυνο ισχαιμικού εγκεφαλικού επεισοδίου στις γυναίκες.
Σύμφωνα με την American Heart Association (AHA), τα εσπεριδοειδή βοηθούν στη μείωση του κινδύνου ισχαιμικού εγκεφαλικού επεισοδίου στις γυναίκες.
Μια μελέτη των δεδομένων από περίπου 70.000 γυναίκες πάνω από 14 χρόνια έδειξε ότι αυτές που έτρωγαν τα περισσότερα εσπεριδοειδή είχαν 19% χαμηλότερο κίνδυνο ισχαιμικού εγκεφαλικού επεισοδίου από ό, τι οι γυναίκες που κατανάλωναν μικρότερες ποσότητες.
9. Αγχολυτικές ιδιότητες
Ο χυμός του λεμονιού  έχει σημαντικές αγχολυτικές και ηρεμιστικές ιδιότητες και δράσεις.
Τροφοδοτεί τον οργανισμό μας με ενέργεια,
βοηθά στην καταπολέμηση του άγχους και της κατάθλιψης, ενώ η μυρωδιά και μόνο ενός φρεσκοκομμένου  λεμονιού έχει ευεργετική δράση και ηρεμεί άμεσα το νευρικό μας σύστημα.
Η ένωση του αιθέριου ελαίου του λεμονιού D-limonene, σε συγκεντρώσεις 0,5% και 1,0%, που χορηγείται με εισπνοή, έχει σημαντική ηρεμιστική και αγχολυτική δράση ενεργοποιώντας τους υποδοχείς σεροτονίνης και ντοπαμίνης.
Επιπλέον, το D-limonene έχει ανασταλτική επίδραση στους υποδοχείς πόνου.
10. Προστατεύει το πεπτικό σύστημα
Μελέτες έχουν δείξει ότι το D-limonene αυξάνει τη γαστρική κινητικότητα και προκαλεί μείωση της ναυτίας,
εξουδετέρωση των οξέων του στομάχου και ανακούφιση της γαστρικής παλινδρόμησης .
Με τον όξινο χαρακτήρα του το λεμόνι βοηθά στη διάσπαση της τροφής, ανακουφίζοντας από τα συμπτώματα της δυσπεψίας, όπως καούρα,
πόνο και φούσκωμα, ενώ παράλληλα βελτιώνει την όρεξη.
11. Προστατεύει το σκελετικό σύστημα
Μελέτες έχουν δείξει πως το θεραπευτικό δυναμικό της nomilin του λεμονιού προστατεύει  από τα μεταβολικά νοσήματα των οστών όπως η οστεοπόρωση
12. Προστατεύει από το άσθμα.
Ο κίνδυνος ανάπτυξης άσθματος φαίνεται να είναι χαμηλότερος σε άτομα που καταναλώνουν υψηλή ποσότητα συγκεκριμένων θρεπτικών ουσιών, όπως η βιταμίνη C, που περιέχεται στο λεμόνι.
Σε ανασκόπηση, η οποία έχει δημοσιευτεί Allergy, Asthma and Clinical Immunology, διαπιστώθηκε  ότι η βιταμίνη C ωφελούσε άτομα με άσθμα και βρογχική υπερευαισθησία όταν είχαν ένα κοινό κρυολόγημα.
13. Αυξάνει την απορρόφηση του σιδήρου
Η έλλειψη σιδήρου είναι μια από τις πιο κοινές ελλείψεις θρεπτικών ουσιών στις ανεπτυγμένες χώρες και η κύρια αιτία της αναιμίας.
Συνδυάζοντας τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε βιταμίνη C όπως τα λεμόνια με τρόφιμα που είναι πλούσια σε σίδηρο μεγιστοποιούμε την ικανότητα του σώματος να απορροφά το σίδηρο.
Το σπανάκι και τα ρεβίθια, για παράδειγμα, αποτελούν καλές πηγές σιδήρου.
Περιλούζοντας με χυμό λεμονιού μια σαλάτα με σπανάκι και ρεβίθια μεγιστοποιούμε την πρόσληψη σιδήρου και βιταμίνης C από τον οργανισμό μας.
Ακριβώς το ίδιο και με τις φακές, όταν τρώμε τις φακές μας με λεμόνι μεγιστοποιούμε την απορρόφηση του σιδήρου αλλά και της βιταμίνης C.
Συνταγές υγείας: Φακές, όπως πολλές φορές έχv πει, με λεμόνι και όχι με ξύδι για μεγιστοποίηση της απορρόφησης του σιδήρου αλλά και της βιταμίνης C.
Επίσης η βιταμίνη C που βρίσκεται στο λεμόνι βοηθά στη μείωση των επιπέδων της  LDL “κακής” χοληστερόλης και στην αύξηση των επιπέδων της HDL “καλής” χοληστερόλη
14. Διατηρεί υγιή την επιδερμίδα.
Όταν καταναλώνεται στη φυσική του μορφή το λεμόνι  ή εφαρμόζεται τοπικά, η βιταμίνη C αποκαθιστά τις βλάβες που έχει υποστεί το δέρμα από τον ήλιο και τη ρύπανση.
Οι αντιβακτηριακές και αντιοξειδωτικές ιδιότητες του λεμονιού μειώνουν τις ρυτίδες,
βελτιώνουν τη συνολική υφή του δέρματος και προωθηθούν την πρόληψη πολλών προβλημάτων του, μέσω της διατροφής.
Επίσης η βιταμίνη C που βρίσκεται στο λεμόνι βοηθά στην παραγωγή κολλαγόνου, γνωστό για το ρόλο του στη διατήρηση της συνοχής των ιστών του σώματος
Διατροφική ανάλυση του λεμονιού, σύμφωνα με το USDA Εθνική βάση δεδομένων των θρεπτικών συστατικών.
Ένα λεμόνι  χωρίς τη φλούδα του – περίπου 58 γραμμάρια
έχει
Ενέργεια 29 Kcal 1,5%
Υδατάνθρακες 9,32g – 7%
Πρωτεΐνη 1.10g  – 2%
Σύνολο λιπών 0,30g  – 1%
Χοληστερίνη 0mg  – 0%
Φυτικές ίνες 2,80g  – 7%
Βιταμίνες
Φυλλικό οξύ-B9 11μg  – 3%
Niacin-B3 0.100mg 1%
Παντοθενικό οξύ-B5 0.190mg – 4%
Πυριδοξίνη-B6 0,080mg – 6%
Ριβοφλαβίνη-B2  0,020mg – 1,5%
Θειαμίνη-B1 0,040mg – 3,5%
Βιταμίνη C 53mg – 88%
Βιταμίνη Α 22IU – 1%
Βιταμίνη Ε 0,15mg – 1%
Ηλεκτρολύτες
Νάτριο 2mg- 0%
Κάλιο 138mg – 3%
Μεταλλικά στοιχεία
Ασβέστιο 26mg – 3%
Χαλκός 37μg – 4%
Σίδερο 0,60mg – 7,5%
Μαγνήσιο 8mg – 2%
Μαγγάνιο 0,030mg – 1%
Ψευδάργυρος 0,06mg – 0,5%
Φώσφορο
Κάλιο
νάτριο

Η βιταμίνη C, και ο ψευδάργυρος που περιέχει το λεμόνι είναι φυσικά αντιοξειδωτικά, τα οποία ενισχύουν το ανοσοποιητικό μας σύστημα και έχουν ισχυρές αντιιικές και αντιβακτηριακές ιδιότητες.

Φυτικά θρεπτικά συστατικά
Συνολικά το ολόκληρο το λεμόνι περιέχει υψηλά επίπεδα flavonoids, ειδικά flavanones και flavone glycosides.
Υπάρχουν επίσης flavonols,
flavone aglycones και polymethoxyflavones, αλλά σε χαμηλότερες συγκεντρώσεις από εκείνες των flavanones και
των flavones
Οι κύριες flavanones και flavones που εντοπίστηκαν είναι η eriocitrin -σε σύγκριση με τα άλλα εσπεριδοειδή, το λεμόνι έχει την υψηλότερη περιεκτικότητα σε eriocitrin,
η hesperidin,
οι C-glycosides diosmetin και apigenin και η diosmin.
Δύο ισομερή της hesperidin, η neohesperidin και η  homoeriodictyol 7-O-rutinoside, καθώς και χαμηλές ποσότητες naringin,
naringenin,
narirutin,
flavonols, κυρίως rutin, έχουν επίσης ανιχνευθεί flavone aglycones, quercetin και luteolin – οι έρευνες έχουν δείξει πως η naringin και η naringenin παίρνουν και αυτές μέρος στη θεραπεία της παχυσαρκίας,
του διαβήτη,
της υπέρτασης και του μεταβολικού συνδρόμου, η δε naringin έχει ισχυρότατη χημειοπροληπτική και αντικαρκινική δράση σε διάφορους τύπους καρκίνου, όπως καρκίνο του στόματος,

του μαστού,
του παχέος εντέρου,
του ήπατος,
του πνεύμονα και των ωοθηκών
Η συνολική περιεκτικότητα σε φαινόλες,
φλαβονοειδή,
βιταμίνη C και αντιοξειδωτικά συστατικά είναι υψηλότερη στη φλούδα λεμονιού.
Η φλούδα λεμονιού.
Η φλούδα του λεμονιού  περιέχει 68% d-limonene, ένα ισχυρότατο monoterpene με ισχυρές χημειοπροληπτικές,
αντινεοπλασματικές,
αντιφλεγμονώδεις και αντιοξειδωτικές δραστηριότητες.
Περιέχει την πανίσχυρη αντικαρκινική φλαβόνη tangeretin, η οποία άκρως σημαντική για τον εγκέφαλο καθώς έχει προστατευτικά αποτελέσματα κατά της νόσου του Parkinson.
Στη φλούδα του λεμονιού έχουν επίσης ανιχνευτεί τα τερπενοειδή β-pinene και γ-terpinene
Ο πολτός λεμονιού είχε το υψηλότερο αντιοξειδωτικό δυναμικό (4480 έναντι 2111 έναντι 1111 nmol / mL) σε σύγκριση με το πορτοκάλι και το γκρέιπφρουτ.
Ομοίως, η φλούδα λεμονιού είχε τα περισσότερα καροτενοειδή,
φλαβονοειδή και φαινολικές ενώσεις σε σύγκριση με το πορτοκάλι και το γκρέιπφρουτ (6720 έναντι 3183 έναντι 1667 nmol / mL)
#. Οι πολύτιμες ιδιότητες της φλούδας του λεμονιού και γιατί δεν πετάμε στα σκουπίδια τις “στημένες” λεμονόκουπες
Λεμονόκουπες – Οι στημένες λεμονόκουπες δεν είναι “στημένες λεμονόκουπες”,  είναι ένας θησαυρός υγεία και είναι κρίμα να τις πετάμε στα σκουπίδια.
Το λεμόνι και η φλούδα του – Τις περισσότερες φορές όταν λέμε λεμόνι η σκέψη μας πάει στο χυμό του λεμονιού, στις χρήσεις του και στις ιδιότητές του.
Το λεμόνι όμως δεν είναι μόνο ο χυμός του.
Λεμόνι είναι και η φλούδα και η ψίχα, ακόμα και τα κουκούτσια του και πρέπει να γνωρίζουμε ότι πάρα πολλές ιδιότητες του λεμονιού βρίσκονται σε αυτά που πετάμε- ναι στη στημένη λεμονόκουπα- δηλαδή σε ολόκληρο τον καρπό του λεμονιού και όχι μόνο στο χυμό του.
Η φλούδα του λεμονιού περιέχει υψηλές ποσότητες βιταμίνης C
Λεμόνι ή Citrus limon (L.) Burm.f.
Μεταξύ άλλων τα 100g φλούδας του λεμονιού περιέχουν:
– 28 θερμίδες
– νερό – 90%
– πρωτεΐνη – 0,8 g.
– λίπος – 0.5g.
– υδατάνθρακας – 8,2g
– φυτικές ίνες – 0,6 g.
– βιταμίνη C
– φολικό οξύ-Β9
– βιταμίνη Α
– θειαμίνη, Β1
– ριβοφλαβίνη, Β2
– ασβέστιο
– φώσφορο
– σίδηρο
– μαγνήσιο
– κάλιο
– νάτριο
Επίσης η φλούδα λεμονιού περιέχει και άλλες σημαντικές ενώσεις, όπως η φλαβόνη hesperidin, 
το τερπένιο  limonene, ισχυρότατο αντισηπτικό και αντικαταθλιπτικό αλλά και βοτανικό εντομοκτόνο
η γ-terpinene 
η β-pinene
η citronellal – με ισχυρές αντιμυκητιακές και εντομοαπωθητικές ιδιότητες και
η diosmin, η οποία χρησιμοποιείται για τη θεραπεία διαφόρων διαταραχών των αιμοφόρων αγγείων,
όπως αιμορροΐδες,
κιρσοί ,
κακή κυκλοφορία στα πόδια,
θρόμβοι αίματος,
αιμορραγία στα ούλα, καθώς μειώνει τον πόνο και τη φλεγμονή αποκαθιστώντας τη φυσιολογική λειτουργία των φλεβών.
Συχνά λαμβάνεται σε συνδυασμό με την hesperidin.
Η hesperidin,και η diosmin, συνδέονται και με τη μείωση των επιπέδων χοληστερόλης.
Η φλούδα του λεμονιού μέσω μιας σειράς μηχανισμών βοηθάει ώστε να διατηρείται η χοληστερόλη στα επιτρεπτά επίπεδα.
Η πηκτίνη στο φλοιό του λεμονιού και το limonene έχουν αμφότερα συνδεθεί με αυτό το αποτέλεσμα.
Επίσης, τα λεμόνια και η φλούδα τους έχουν τη χαμηλότερα περιεκτικότητα σε ζάχαρη από οποιονδήποτε άλλο καρπό ή φρούτο.
Αυτό από μόνο του καθιστά το λεμόνι ελκυστικό, ειδικά για οποιονδήποτε εστιάζεται στην απώλεια βάρους.

Η βιταμίνη C, και ο ψευδάργυρος που περιέχει το λεμόνι είναι φυσικά αντιοξειδωτικά, τα οποία ενισχύουν το ανοσοποιητικό μας σύστημα και έχουν ισχυρές αντιιικές και αντιβακτηριακές ιδιότητες.

Άλλα πλεονεκτήματα της φλούδας του λεμονιού:
– η φλούδα του λεμονιού και η πηκτίνη που περιέχει, διατηρεί και θεραπεύει, όταν χρειάζεται, την υγεία του εντερικού μας συστήματος.
– η φλούδα του λεμονιού έχει ισχυρές αντιμικροβιακές ιδιότητες και δράσεις.
– η φλούδα του λεμονιού καταπολεμά τις φλεγμονές.
Η διατροφή είναι ένας από τους ισχυρότερους παράγοντες θεραπείας των φλεγμονών του οργανισμού μας και το λεμόνι με τη φλούδα τους κατέχουν καθοριστικό ρόλο στη διαδικασία.
– η φλούδα του λεμονιού έχει ισχυρή αντιφλεγμονώδη δράση και αυτό συμβάλει στη μείωση του πόνου.
– η φλούδα του λεμονιού έχει ισχυρά αντιοξειδωτικά στοιχεία, τα οποία προστατεύουν και καθυστερούν τη γήρανση και τα αποτελέσματά της.
– η φλούδα του λεμονιού περιέχει ισχυρά αντιοξειδωτικά, όπως η ισχυρότατη ουσία quercetin, τα οποία εξουδετερώνουν το οξειδωτικό στρες προστατεύοντας  σημαντικά τον οργανισμό μας από τα καταστροφικά του αποτελέσματα, όπως
η εμφάνιση ή επιδείνωση παθήσεων, όπως ο καρκίνος,
η αθηροσκλήρωση,
οι καρδιαγγειακές παθήσεις,
η αρθρίτιδα,
οι νευροεκφυλιστικές νόσοι, όπως οι νόσοι του Alzheimer,
του Parkinson και
του Huntington,
ο σακχαρώδης διαβήτης,
η οστεοπόρωση,
το βρογχικό άσθμα και
οι παθήσεις του θυρεοειδούς αδένα.
η δρεπανοκυτταρική αναιμία,
οι μυοκαρδιακές βλάβες
η σχιζοφρένεια,
η διπολική διαταραχής και το σύνδρομο της χρόνιας κοπώσεως.
– η φλούδα του λεμονιού επιβραδύνει την καταστροφή του χόνδρου, καθώς το ισχυρότατο limonene επιβραδύνει την καταστροφή του χόνδρου των αρθρώσεων, που συνδέεται με την οστεοαρθρίτιδα.
Επίσης το limonene καταπολεμά το άγχος και την κατάθλιψη.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το άρωμα των λεμονιών, το οποίο είναι ιδιαίτερα ισχυρό στη φλούδα λεμονιού, βελτιώνει τη διάθεσή μας, και βέβαια αυτό είναι επιβεβαιωμένο μέσα από διάφορες μελέτες, οι οποίες επιβεβαίωσαν ότι η μυρωδιά των λεμονιών και το limonele βοηθούν στην καταπολέμηση της κατάθλιψης.
Μία άλλη σημαντική ιδιότητα ολόκληρου του καρπού του λεμονιού και ειδικά της φλούδας του, είναι η βελτίωση της απορρόφηση του σιδήρου.
Τα λεμόνια δεν περιέχουν μεγάλη ποσότητα σιδήρου αλλά βοηθούν το σίδηρο να απορροφηθεί ευκολότερα από τον οργανισμό μας.
Αυτό είναι το αποτέλεσμα συγκεκριμένων ενώσεων, όπως το κιτρικό οξύ,
η βιταμίνη C και το ασκορβικό οξύ.
Ως αποτέλεσμα, η φλούδα λεμονιού μειώνει τον κίνδυνο έλλειψης σιδήρου αρκεί να συνδυάζεται το λεμόνι με τρόφιμα που περιέχουν σίδηρο, όπως οι φακές,
το σπανάκι και πολλές άλλες.
Και οι έρευνες συνεχίζονται για το πολύτιμο λεμόνι και για τα συστατικά του, το οποίο στο σύνολό του συμβάλει στην προώθηση της υγείας και της ευζωίας μας.
Αυτό που εμείς πρέπει να θυμόμαστε είναι ότι δεν υπάρχει μόνο ο χυμός του λεμονιού αλλά και η φλούδα του, η οποία περιέχει μια μεγάλη ποικιλία ενώσεων.
Για αυτό είναι κρίμα να πετάμε στα σκουπίδια αυτό το θησαυρό υγείας.
Και να θυμόμαστε πως όλα τα στοιχεία των ερευνών επισημαίνουν ότι η δίαιτα που περιλαμβάνει όλο το εύρος των φρούτων,
των λαχανικών,
των σιτηρών,
των οσπριοειδών και
των ελαιωδών δημητριακών και
τον αποκλεισμό των επεξεργασμένων τροφών προάγει αναμφισβήτητα το σύνολο της υγείας μας.
Η φλούδα του λεμονιού μπορεί να μην φέρνει τα πάνω κάτω στη διατροφή μας, αλλά είναι ένα σημαντικό συστατικό μιας υγιεινής διατροφής και ενός υγιεινού τρόπου ζωής.
Και θα με ρωτήσετε πως μπορούμε να φάμε τα υπόλοιπα μέρη του λεμονιού;
Με πολλούς τρόπους:
Την άσπρη ψίχα του λεμονιού, συνήθως την παίρνουμε από χοντρόφλουδα λεμόνια.
Πριν στύψουμε τα λεμόνια μας τα πλένουμε πάρα πολύ καλά και μετά το στύψιμο με ένα μυτερό μαχαιράκι βγάζουμε από τις κούπες τη μεμβράνη που περιείχε το χυμό.
Τις κόβουμε φέτες και τις ραντίζουμε με μέλι ή με πετιμέζι – είναι ένα έξοχο γλυκάκι, πολύτιμο μέσα στην απλότητά του- για δοκιμάστε το και δώστε το στα παιδιά σας και θα τους χαρίσετε μια πολυβιταμίνη υψηλών προδιαγραφών, μια άριστη λιχουδιά γεμάτη αναντικατάστατες θεραπευτικές ιδιότητες.
Επίσης, ολόκληρη τη φλούδα του λεμονιού μπορούμε να την κάνουμε λεπτές φέτες και
να τις προσθέσουμε σε σάντουιτς ή σε μικρούς κύβους στις σαλάτες μας.
Μπορούμε να την τρίψουμε στον τρίφτη και να την προσθέσουμε
στα φαγητά μας,
στις σαλάτες μας,
στις σάλτσες μας,
στο ποτήρι με το νερό μας,
σε αφεψήματα και εγχύματα ή στα γλυκά μας!
Μπορούμε ακόμα και να αποξηράνουμε φλούδες λεμονιού, τις οποίες μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε όπου η φαντασία μας προστάζει-σε ροφήματα,
σε σαλάτες,
σε σάλτσες,
σε σούπες ή να κάνουμε ένα αποτοξινωτικό νερό για αδυνάτισμα και αποτοξίνωση του οργανισμού μας
     Εγώ σας έδωσα τις ιδέες μου, βάλτε και σεις τις δικές σας και σίγουρα το λεμόνι δεν θα σας απογοητεύσει.
Οι σπόροι του λεμονιού
Στους σπόρους του έχουν βρεθεί  λιπαρά οξέα,  καθώς και τοκοφερόλες και καροτενοειδή, όπως β-καροτένιο,
β-κρυπτοξανθίνη,
λουτεΐνη
Μια άλλη ενδιαφέρουσα ομάδα ενώσεων που βρίσκεται στο λεμόνι είναι τα limonoids
Εμφανίζονται κυρίως στα εσπεριδοειδή, συμπεριλαμβανομένων των λεμονιών, στα οποία βρίσκονται κυρίως στους σπόρους, τον πολτό και τη φλούδα.
Υπάρχουν κυρίως δύο τέτοιες ενώσεις στα λεμόνια, η limonin και
η nomilin
Μελέτες έχουν δείξει ότι οι συγκεντρώσεις των ενώσεων αυτής της ομάδας εξαρτώνται από τα στάδια ανάπτυξης και ωρίμανσης των φρούτων.
Τα άγουρα εσπεριδοειδή περιέχουν τις υψηλότερες ποσότητες αυτών των ενώσεων, σε σύγκριση με τα ώριμα.
Τα κύρια συστατικά του αιθέριου ελαίου του λεμονιού είναι τα monoterpenoids.
Το αιθέριο έλαιο του περικάρπιου του λεμονιού
Μεταξύ αυτών, ποσοτικά κυρίαρχα στο αιθέριο έλαιο που λαμβάνεται από το περικάρπιο είναι:
limonene (69.9%),
β-pinene (11.2%),
γ-terpinene (8.21%),
sabinene (3.9%),
myrcene (3.1%),
geranial (E-citral, 2.9%),
neral (Z-citral, 1.5%),
linalool (1.41%).
Εκτός από τα terpenoids,το αιθέριο έλαιο περιέχει linear furanocoumarins (psoralens) και
polymethoxylated flavones
Το αιθέριο έλαιο των φύλλων της λεμονιάς
Το αιθέριο έλαιο των φύλλων της λεμονιάς διαφέρει ως προς τη σύνθεση από το αιθέριο έλαιο που λαμβάνεται από περικάρπιο.
Οι κύριες ενώσεις του περιλαμβάνουν:
limonene (31.5%),
sabinene (15.9%),
citronellal (11.6%),
linalool (4.6%),
neral (4.5%),
geranial (4.5%),
(E)-β-ocimene (3.9%),
myrcene (2.9%),
citronellol (2.3%),
β-caryophyllene (1.7%),
terpne-4-ol (1.4%),
geraniol (1.3%) και α-pinene (1.2%)
Επίσης έχει διερευνηθεί το μεταβολικό προφίλ διαφόρων μερών του λεμονιού.
Οι αναλύσεις έγιναν απευθείας σε άθικτους ιστούς χωρίς φυσικοχημικό χειρισμό και εκτός των παραπάνω φυτοθρεπετικών συστατικών εντοπίστηκαν και αμινοξέα μεταξύ των οποίων:
asparagine,
arginine,
alanine
γ-aminobutyric acid (GABA
glutamine,
isoleucine,
histidine,
leucine,
lysine,
methionine,
proline,
phenylalanine,
threonine,
tyrosine,
tryptophan,
valine.

Και το πλήθος των μελετών και των ερευνών, που συνεχίζονται, αποδεικνύουν πως εν τέλει το λεμόνι προάγει την υγεία ολόκληρου του οργανισμού μας και πως ΝΑΙ, το λεμόνι είναι τρόφιμο και φάρμακο και πως ΝΑΙ, το λεμόνι είναι ένα ισχυρότατο, πολύτιμο ίαμα!

Κείμενο και επιμέλεια κειμένου:thalia –botanologia.gr

έρευνες, μελέτες, αναφορές:
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7020168/
https://www.healthline.com/health/lemon-juice-gout
ncbi.nlm.nih.gov
ncbi.nlm.nih.gov
aphios.com
ncbi.nlm.nih.gov
www.ncbi.nlm.nih.gov
http://pubs.acs.org/doi/abs/10.1021/jf8006568
ingentaconnect.com
www.sciencedirect.com
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2581754/
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4003767/
https://www.healthline.com/health/food-nutrition/benefits-of-lemon-water#improves-skin
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22056335/
https://www.sciencedirect.com/topics/agricultural-and-biological-sciences/citrus-limon
https://www.sid.ir/en/Journal/ViewPaper.aspx?ID=452864
https://www.mdpi.com/2223-7747/9/1/119
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0254629915003610
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7020168/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28260017/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16734569/
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK493173/
https://www.mdpi.com/2223-7747/9/1/119/htm
https://link.springer.com/article/10.1007/s11694-020-00787-5
https://www.encyclopedia.com/education/dictionaries-thesauruses-pictures-and-press-releases/flavedo
https://en.wikipedia.org/wiki/Zest_(ingredient)
https://de.wikipedia.org/wiki/Zitrone
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25394264/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27088973/
https://en.wikipedia.org/wiki/NF-%CE%BAB
https://academic.oup.com/advances/article/5/4/404/4568623
https://www.sciencedirect.com/topics/pharmacology-toxicology-and-pharmaceutical-science/naringin
https://www.sciencedirect.com/topics/agricultural-and-biological-sciences/naringin

Share: